ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้ล้มลุก สูง 40-130 ซม. ลำต้นเป็นสัน แตกกิ่งก้านมาก ใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปวงรี รูปใบหอกหรือรูปขอบขนาน กว้าง 1-5 ซม. ยาว 3-12 ซม. ขอบใบหยักฟันเลื่อย ปลายเป็นหนามแหลม ดกช่อ ออกที่ปลายยอด มีดอกย่อยขนาดเล็กจำนวนมาก เมื่อบานใหม่ๆ กลีบดอกสีเหลืองแล้วจึงเปลี่ยนเป็นสีแดง ใบประดับแข็งเป็นหนามรองรับช่อดอก ผลเป็นผลแห้ง ไม่แตก เมล็ดเป็นรูปสามเหลี่ยม สีขาว ขนาดเล็ก
| ส่วนประกอบ | สรรพคุณ | ข้อควรระวัง | วิธีใช้งาน |
|---|---|---|---|
| ดอก | ดอก หรือกลีบที่เหลืออยู่ที่ผล - รสหวาน บำรุงโลหิตระดู แก้น้ำเหลืองเสีย แก้แสบร้อนตามผิวหนัง - บำรุงโลหิต บำรุงหัวใจ บำรุงประสาท ขับระดู แก้ดีพิการ - โรคผิวหนัง ฟอกโลหิต - ลดไขมันในเส้นเลือด ป้องกันไขมันอุดตัน | ชาดอกคำฝอย ช่วยเสริมสุขภาพ ช่วยลดไขมันในเส้นเลือด โดยใช้ดอกแห้ง 2 หยิบมือ (2.5 กรัม) ชงน้ำร้อนครึ่งแก้ว ดื่มเป็นเครื่องดื่มได้ - ดอกแก่ ใช้แต่งสีอาหารที่ต้องการให้เป็นสีเหลือง | |
| เมล็ด | - เป็นยาขับเสมหะ แก้โรคผิวหนัง ทาแก้บวม - ขับโลหิตประจำเดือน | ตำพอกหัวเหน่า แก้ปวดมดลูกหลังจากการคลอดบุตร - น้ำมันจากเมล็ด ใช้ ทาแก้อัมพาต และขัดตามข้อต่างๆ |